Khoa học
Túi khí xe hơi và những điều cần biết
Từ vụ việc chiếc VinFast Fadil gặp nạn ở Hải Dương nhưng không bung túi khí khiến người dùng hoang mang về khả năng bảo vệ của túi khí trên xe hơi khi có tai nạn. Khi nào túi khí bung và cơ chế hoạt động thế nào cũng là một trong những kiến thức mà người dùng cần trang bị.

Túi khí được thương mại hoá vào năm 1973 và chiếc Oldsmobile Toronado đời năm 1973 là chiếc xe đầu tiên được trang bị túi khí, trước đó công nghệ này chỉ được ứng dụng trên các máy bay hoặc xe của chính phủ. Tiếp theo sau là GM cũng trang bị túi khí trên chiếc Oldsmairs và Buicks năm 1975 và 1976, sau đó là Cadillac cũng trang bị túi khí cho những chiếc xe của hãng những năm sau đó.

Công ty Ford Motor (Ford) và General Motors (GM) đã dành nhiều năm để vận động chống lại yêu cầu phải có túi khí trên xe hơi bởi nhiều người cho đây là thiết bị không hiệu quả. Nhưng sau đó các công ty moto đã nhanh chóng thấy được sự quan trọng của túi khí, và đến năm 1998 túi khí trở thành phần bắt buộc trên xe hơi.

Túi khí bung khi nào?

Được thiết kế để giảm tối đa hậu quả của các vụ va chạm trực diện ở phía trước xe. Mỗi quốc gia có quy định cụ thể về tiêu chuẩn của túi khí. Tiêu chuẩn của Mỹ là túi khí phải hoạt động trong các va chạm khi xe chạy ở tốc độ tương đương 23km/h hoặc va chạm với xe kích thước tương tự đang đậu trên đường với tốc độ 46km/h.

Các quy định chuẩn quốc tế thường dựa trên hiệu suất nên việc kích hoạt túi khí dựa trên thiết kế tổng thể của xe. Việc kích nổ túi khí dựa trên 2 yếu tố: Lực va chạm và huớng va chạm. Theo chuẩn quốc tế lực va chạm tối thiểu là 2G (G là gia tốc trọng trường) tương đương tốc độ 25km/giờ va đập vô tường. Trường hợp xe chạy tốc độ cao phanh gấp thì gia tốc trọng trường dưới 2G không làm bung túi khí. Quy chuẩn của các nước về tốc độ tối thiểu khi va chạm để bung túi khí nằm trong khoảng 25-40km/h, tức cao hơn nhiều so với tiêu chuẩn của Mỹ.

Các va chạm thực tế khác rất nhiều với các thử nghiệm, do đó tốc độ tương đối để túi khí bung sẽ cao hơn nhiều so với thử nghiệm. Cảm biến túi khí đo độ giảm tốc, nên tốc độ xe không phải là thông số để túi khí có bung hay không.

Các hãng luôn cố gắng giảm tối đa việc kích hoạt túi khí không cần thiết với các thuật toán ngày càng phức tạp và nhiều cảm biến hơn.

Cơ chế hoạt động của túi khí

Túi khí có chất liệu bằng vật liệu co giãn, đảm bảo khả năng thu gọn trong một vị trí cần thiết trên xe. Khi va chạm khí sẽ được bơm phồng với tốc độ cực nhanh tính bằng mili giây để bảo vệ người ngồi trên xe.

Đầu tiên, hệ thống điều khiển trung tâm (ACU) nhận thông tin từ các cảm biến để nhận biết tốc độ, lực phanh, đánh giá va chạm..., nếu các chỉ số vượt ngưỡng thì một ngòi nổ được kích nổ tạo lượng lớn khí trong thời gian ngắn để bơm căng túi khí giảm tác động va chạm cho người ngồi trên xe, khí trong túi được thoát nhanh để không làm kẹt người bị nạn.

Khi va chạm không phải tất cả các túi khí trên xe đều bung, vị trí các túi khí được thiết kế để bảo vệ người trong xe tại một vị trí va chạm nhất định. Ví dụ túi khí ở khoang hành khách sẽ không bung khi có va chạm trực diện từ phía trước, túi khí hai bên sườn chỉ được kích hoạt khi có va chạm từ bên sườn.

Túi khí chỉ hoạt động khi cài dây an toàn?

Nhiều người cho rằng túi khí sẽ không bung nếu người ngồi trên xe không cài dây an toàn. Điều này tùy thuộc vào từng hãng. Các hãng xe Nhật có thiết kế túi khí và dây an toàn hoạt động độc lập nhau, cảm biến sẽ kích hoạt túi khí có nguy hiểm dù người ngồi trên xe có cài dây an toàn hay không. Các hãng xe khác như BMW túi khí sẽ nhạy hơn nếu người ngồi trên xe không cài dây an toàn.

Một số hãng xe túi khí chỉ được kích hoạt khi cài dây an toàn, và luôn cảnh báo người ngồi trên xe. Những vị trí không cài dây an toàn nên mặc định là không có người nên khi có va chạm túi khí ở khu vực này không bung.

Ngoài ra, như bất kỳ những hệ thống điện tử nào khác, túi khí phải được kiểm tra định kỳ để đảm bảo hệ thống luôn hoạt động chính xác để đảm bảo an toàn khi có va chạm xảy ra.

Quay trở lại trả lời câu hỏi nguyên nhân vì sao túi khí của VinFast Fadil không bung dù xe bị va chạm và biến dạng các chi tiết ở phần đầu xe? Báo cáo kiểm tra ban đầu cho thấy, khung xe không bị biến dạng do va chạm và lực va chạm được hấp thụ bởi các chi tiết mềm biến dạng phía đầu xe. Hệ thống túi khí và dây đai an toàn cùng cảm biến va chạm vẫn hoạt động bình thuờng. Kết luận cho rằng vì lực va chạm chưa đủ mạnh để kích hoạt túi khí.

Các hãng xe thường thiết kế túi phần trước mềm hơn để hấp thu lực va chạm và các cảm biến tính toán để hạn chế tối đa việc bung túi khí không cần thiết. Về việc mức độ va chạm và các ngưỡng để bung túi khí cần phải có thông tin kỹ thuật từ phía VinFast.

Gửi bình luận
Có thể bạn quan tâm
Khoa học
Universal Robots có cobot tự động hóa nâng được đến 16kg

UR16e là giải pháp về robot cộng tác (cobot) mới nhất của hãng Universal Robots, dòng này được thêm khả năng tải trọng lớn cho các nhà sản xuất đang tìm giải pháp tăng tốc hệ thống tự động với mức giá hợp lý.

Khám phá thành phố dưới lòng đất Coober Pedy

Hơn 100 năm trước, giai đoạn Thế chiến I diễn ra, một cậu bé 14 tuổi bằng cách nào đó lang bạt đến vùng phía Nam nước Úc, vô tình tìm thấy một viên đá quý. Mốc lịch sử này đã mở ra nền công nghiệp khai thác Opal sau này, cũng như khai phá điểm đến đầy độc đáo dành cho lữ khách. Thành phố có tên Coober Pedy.

Tìm giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho TP.HCM

Vào các ngày 25 và 26/9 tới đây, Ủy ban nhân dân TP.HCM cùng Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam sẽ tổ chức Hội thảo quốc tế “Kinh nghiệm quốc tế và trong nước về nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) - Khuyến cáo cho TP.HCM”.

Kết nối mạng lưới khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam với toàn cầu

Các startup Việt sẽ có cơ hội được tham gia cuộc thi khởi nghiệp toàn cầu Startup World Cup, cũng như được các chuyên gia từ trung tâm Silicon tư vấn phát triển.