Khoa học
Nấm bí ẩn biến kiến thành xác sống
Chúng ta mới chỉ nhìn thấy xác sống trên phim ảnh nhưng các nhà khoa học đã khám phá được một loại nấm bí ẩn có khả năng biến những con kiến nhỏ bé... thành xác sống.

Theo đó, loại nấm có tên Ophiocordyceps sau khi thâm nhập và phát triển bên trong cơ thể kiến có thể điều khiển hành vi của kiến. Nấm sẽ điều khiển con kiến tội nghiệp lên một vị trí cao như cành cây, cắn chặc hàm để cố định trên cây, sau đó nấm sẽ phát triển từ phía sau đầu của kiến, phát tán bào tử đến những nạn nhân mới.


Một tư thế "chuẩn" của kiến bị nhiễm nấm, hàm cắn chặc vào thân cây, giữ chặc để nấm phát triển từ trong thân ra.

Khi một bào tử nấm Ophiocordyceps dính vào vỏ của kiến, bào tử bắt đầu phát triển xuyên qua lớp vỏ ngoài của kiến và xâm nhập vào phần đầy dinh dưỡng bên trong. Tại đây, bào tử sẽ phát triển cái gọi là sợi nấm khắp cơ thể của kiến, tạo thành một mạng lưới bao bọc khắp cơ bắp của con kiến xấu số, từ đó điều khiển hành vi của kiến.


Kính hiển vi điện tử cho thấy sợi nấm đang bao bọc sợi cơ của kiến.

Sợi nấm không thâm nhập vào não của kiến mà phát triển xung quanh, trong các bó cơ và kiểm soát các bộ phận gần đó, đặc biệt là cơ hàm. Quan sát hàm dưới của những con kiến đã chết bằng kính hiển vi điện tử, các nhà nghiên cứu phát hiện các cơ bắp hàm dưới của kiến đều trong tình trạng co rút mạnh.

Điều kỳ lạ là sợi nấm phá hủy vỏ bọc xung quanh các sợi cơ nhưng nó vẫn không phá huỷ các mối nối thần kinh cơ - nơi các tế bào thần kinh điều khiển chuyển động của kiến. Các mối nối thần kinh vẫn còn, tức là kiến vẫn có thể điều khiển cơ bắp của mình. Nói cách khác, nấm không xâm nhập và phá huỷ sự liên kết giữa cơ bắp và não nhưng vẫn điều khiển được hành vi của kiến.

Hành vi mang tính xác sống nhất là nấm buộc cơ hàm của kiến phải co lại với sức mạnh phá huỷ các sợi cơ đến mức hàm của kiến không thể mở lại được. Giả thuyết được đưa ra là khi kiến đến một vị trí, nấm tiết ra một chất gì đó gây ra một cơn co cơ mạnh, hàm kiến sẽ cắn mạnh vào thân cây và giữ chặc chính nó ở đó. Khi kiến chết, thân nấm tiếp tục phát triển mọc ra từ đầu của kiến, phát tán bào tử lên những con kiến xấu số tiếp theo.

Các nghiên cứu cho thấy đây là quá trình phức tạp nhất trong tự nhiên, đặt ra nhiều câu hỏi mới. Các nhà nghiên cứu đặc biệt quan tâm về các hạt giống như các ngoại bào, những hạt nhỏ gắn quanh thân nấm. “Chúng tôi thực sự không biết đó là gì” các nhà nghiên cứu nói. “Chúng tôi không biết chúng có nguồn gốc từ nấm hay vật chủ, nhưng có lẽ chúng đóng vai trò để buộc kiến co thắt cơ hàm dưới” - nhà nghiên cứu sinh học phân tử Colleen Mangold cho biết.

Hạt ngoại bào xung quanh thân nấm

Bí ẩn hơn, những hạt này cũng xuất hiện ở những con kiến bị nhiễm vi khuẩn beauveria bassiana, một loại ký sinh trùng không phải là nấm gây bệnh cũng phá hủy các vỏ bọc sợi cơ. Việc phá huỷ vỏ bọc có thể giúp vi khuẩn và nấm xâm nhập vào các sợi cơ lấy chất dinh dưỡng. Đối với nấm Ophiocordyceps, việc xâm nhập các sợi cơ giúp sợi nấm dễ dàng phát tán các độc tố để kiểm soát hành động của kiến.

Ngoài nhiễm nấm, kiến còn bị tấn công bởi ấu trùng ruồi, sán… có khả năng biến kiến thành xác sống với các hành động kỳ lạ với loài, và cuối cùng là cái chết để phát tán mầm bệnh hoặc vật ký sinh.

 

Gửi bình luận
Có thể bạn quan tâm
Khoa học
Giấc ngủ giúp loại bỏ chất độc hại trong não, ngăn ngừa bệnh Alzheimer

Một nghiên cứu cho thấy giấc ngủ giúp “rửa sạch” các chất độc tích tụ trong não, đặc biệt là các chất gây ra bệnh Alzheimer.

Người dùng sẽ thanh toán ngay trên đồng hồ thông minh

Mastercard hợp tác cùng Tappy Technologies tích hợp chức năng thanh toán không tiếp xúc cho các thiết kế thiết bị đeo và phụ kiện thời trang, bắt đầu với các mẫu đồng hồ analogue của Timex Group.

Máy bay điện đầu tiên của NASA tên X-57 sẽ bay thử trong năm 2020

NASA công bố X-57, một chiếc máy bay vận hành hoàn toàn bằng điện được phát triển trong dự án X-Plan từ năm 2015. NASA mong muốn X-57 có sẽ giúp ích ngành hàng không với tư cách dòng máy bay hoàn toàn mới đáp ứng các quy chuẩn an toàn và các quy chuẩn thương mại.

Đến Youtube và cả Facebook cũng "bó tay" với phim khiêu dâm trẻ em

Điều tra từ The New York Times mới đây thể hiện rằng, có rất nhiều phim khiêu dâm trẻ em bị đăng tải tràn lan trên mạng. Thậm chí, những nỗ lực kiểm soát của các nền tảng công nghệ lớn nhất thế giới dù thực hiện quyết liệt đều không thể xóa chúng toàn toàn.