MoMo bảo vệ người tốt khỏi việc mắc sai lầm bị lừa đảo số thao túng

Ông Nguyễn Mạnh Tường – Đồng sáng lập, Đồng Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc MoMo cho rằng cuộc chiến bảo vệ người dùng không chỉ là phát hiện hay ngăn chặn giao dịch bất thường, mà là giúp người dùng dừng lại đúng lúc trong khoảnh khắc họ có nguy cơ bị thao túng tâm lý để tự thực hiện một giao dịch rủi ro.

Đây là một trong những nội dung trọng tâm được ông chia sẻ tại Hội thảo “Digital Trust in Finance 2026” với chủ đề “Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI” do Liên minh Niềm tin số, phối hợp chuyên môn cùng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), Hiệp hội An ninh mạng quốc gia và đồng tổ chức là Tập đoàn Công nghệ Tài chính MoMo.

Thực tế cho thấy, nhiều vụ lừa đảo tài chính số hiện nay không bắt đầu từ việc hệ thống bị xâm nhập, mà từ việc người dùng bị dẫn dụ bằng các kịch bản ngày càng tinh vi như giả danh, tạo áp lực, đánh vào lòng tin hoặc cảm xúc. Theo số liệu từ Bộ Công an, chỉ riêng năm 2025, người Việt đã mất hơn 8.000 tỷ đồng vì lừa đảo trực tuyến.

Ông Nguyễn Mạnh Tường nhấn mạnh: “Chúng tôi đã chuyển từ tư duy ‘chặn kẻ xấu’ sang tư duy ‘đồng hành bảo vệ người tốt khỏi việc mắc sai lầm’. Điều đó có nghĩa là không chỉ chặn giao dịch rủi ro, mà còn phải tạo ra một cảnh báo thông minh, một câu hỏi đúng lúc, một khoảnh khắc dừng lại để người dùng tự nhận ra mình đang bị dẫn dắt. Xa hơn, đó là giáo dục để người dùng có thể tự bảo vệ bản thân và người thân của họ”.

Tại MoMo, thay vì chỉ xử lý sau khi người dùng báo cáo lừa đảo, hệ thống của MoMo được thiết kế như một hệ thống  “lá chắn đa tầng” để phát hiện sớm các tín hiệu rủi ro và đưa ra cảnh báo trong quá trình giao dịch.

• Ở tầng giao dịch, hàng chục mô hình AI chấm điểm rủi ro theo thời gian thực cho mọi giao dịch, dựa trên các tín hiệu về hành vi người dùng, thiết bị, mạng lưới kết nối và ngữ cảnh giao dịch.
• Ở tầng xác thực, giải pháp Flashmask trong eKYC hỗ trợ phát hiện các hành vi gian lận sinh trắc học như deepfake, giả mạo khuôn mặt, nhằm ngăn chặn nguy cơ chiếm đoạt tài khoản.
• Ở tầng mạng lưới, công nghệ Graph Network mô hình hóa mối quan hệ giữa tài khoản, thiết bị, IP và vị trí, từ đó phát hiện sớm các cụm tài khoản rủi ro và các đường dây lừa đảo có tổ chức.

Theo ông Nguyễn Mạnh Tường, giá trị của AI trong bảo vệ người dùng không chỉ nằm ở độ chính xác của mô hình, mà ở cách các tín hiệu rủi ro được chuyển hóa thành hành động phù hợp: một cảnh báo thông minh, một câu hỏi xác nhận đúng lúc, hoặc một điểm dừng có chủ đích để người dùng kịp nhận ra mình đang bị dẫn dắt.

Các giải pháp công nghệ bảo vệ người dùng được MoMo giới thiệu tại sự kiện

Kết quả thực tế cho thấy hướng tiếp cận này đang tạo ra tác động rõ rệt trong quá trình vận hành. Mỗi ngày, hệ thống AI của MoMo phát hiện và cảnh báo gần 29.000 giao dịch bất thường, đồng thời chủ động cảnh báo hơn 10.000 người dùng trước các giao dịch có dấu hiệu rủi ro.

Tính theo quy mô vận hành, MoMo ước tính hơn 15 nghìn tỷ đồng mỗi năm được bảo vệ khỏi nguy cơ lừa đảo nhờ các lớp cảnh báo và phòng thủ chủ động.

Dù vậy, theo CEO MoMo, công nghệ của một nền tảng tài chính đơn lẻ là chưa đủ để giải quyết triệt để bài toán lừa đảo số. Một giao dịch tài chính thường chỉ là điểm cuối của hành trình lừa đảo. Trước đó, kẻ gian có thể đã tiếp cận nạn nhân qua mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin, cuộc gọi viễn thông hoặc các nền tảng trực tuyến khác, từng bước tạo niềm tin, gây áp lực và dẫn dắt hành vi.

Từ thực tế đó, MoMo cho rằng chống lừa đảo tài chính số không thể là nỗ lực riêng lẻ của một doanh nghiệp hay một nền tảng. Cuộc chiến này cần một cách tiếp cận liên ngành, trong đó các bên có thể chia sẻ tín hiệu rủi ro, cảnh báo sớm và phối hợp xử lý nhanh hơn trước khi thiệt hại lan rộng. MoMo đang phối hợp cùng các chuyên gia nghiên cứu, đề xuất và thử nghiệm mô hình Nền tảng liên minh phòng thủ chủ động, hướng tới kết nối các bên trong hệ sinh thái số như tài chính, viễn thông, mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin, thương mại điện tử, logistics và cơ quan quản lý.

Bên cạnh công nghệ và phối hợp liên ngành, MoMo cho rằng người dùng chỉ thực sự an toàn khi có đủ kiến thức và phản xạ để nhận diện rủi ro trong đời sống hằng ngày. Trong nhiều tình huống lừa đảo, thiệt hại xảy ra không phải vì người dùng thiếu công cụ bảo vệ, mà vì họ bị đặt vào trạng thái gấp gáp, hoang mang hoặc tin tưởng nhầm đối tượng.

Vì vậy, MoMo tăng cường trang bị kiến thức phòng vệ trước lừa đảo trực tuyến thông qua Cẩm nang An toàn bảo mật với ngôn ngữ trực quan, dễ hiểu và dễ áp dụng. Cẩm nang giúp người dùng nhận diện các chiêu thức phổ biến như giả danh cơ quan chức năng, giả mạo người thân, đường link độc hại, yêu cầu cung cấp mã OTP, kịch bản tạo áp lực thời gian hoặc hứa hẹn lợi ích bất thường.

Cũng trong khuôn khổ Diễn đàn “Digital Trust in Finance 2026”, các chia sẻ đến từ các đại biểu, đặc biệt là lãnh đạo Bộ Công an và đại diện MoMo, mang đến nhiều quan điểm và góc nhìn thực tiễn về bảo vệ người dùng, chống gian lận tài chính số và cách tiếp cận mới trong xây dựng “lá chắn” niềm tin trên môi trường số.