Doanh nghiệp Việt đang ở đâu trên hành trình ứng dụng AI?

Khảo sát “Thực trạng ứng dụng AI trong tổ chức” năm 2026 do HPT phối hợp thực hiện đã được công bố với những ghi nhận đáng chú ý. Đây là nguồn tham chiếu có giá trị dành cho cộng đồng doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các đơn vị hỗ trợ chuyển đổi số.

Ngày 15/10/2026 tại TPHCM, Công ty Cổ phần Dịch vụ Công nghệ Tin học HPT tổ chức sự kiện HPT D-DAY 2026 với chủ đề R³ – Real Technology, Real Operation, Real Result (Công nghệ thật, Vận hành thật, Kết quả thật). Đây là sự kiện công nghệ thường niên quy mô lớn của HPT dự kiến quy tụ hơn 650 khách tham dự và gần 30 hãng công nghệ hàng đầu tạo không gian kết nối giữa lãnh đạo cơ quan quản lý Nhà nước, lãnh đạo doanh nghiệp, chuyên gia công nghệ, doanh nghiệp, đối tác và các đơn vị ứng dụng trong nước và quốc tế.

Năm nay với chủ đề R³ – Real Technology, Real Operation, Real Result (Công nghệ thật, Vận hành thật, Kết quả thật), sự kiện HPT D-DAY 2026 tập trung vào những công nghệ thực sự phù hợp với doanh nghiệp, những giải pháp giải quyết các bài toán vận hành thực tế và mang lại kết quả có thể đo lường. Bên cạnh các xu hướng như AI, dữ liệu, an toàn thông tin, hạ tầng số và tự động hóa, chương trình cũng đề cập đến những yếu tố quan trọng trong bối cảnh mới như đạo đức và tuân thủ. Nổi bật trong đó là Báo cáo khảo sát “Thực trạng ứng dụng AI trong tổ chức” năm 2026 lần đầu tiên được công bố.

Ông Ngô Vi Đồng, Chủ tịch HĐQT HPT phát biểu khai mạc, sự kiện thu hút đông đảo khách tham dự

Khảo sát “Thực trạng ứng dụng AI trong tổ chức” năm 2026 mở rộng phạm vi nội dung và chiều sâu

Chương trình khảo sát “Thực trạng ứng dụng AI trong tổ chức” năm 2026 do HPT phối hợp cùng Hội Tin học TP. Hồ Chí Minh (HCA) và ông Đào Trung Thành – Chuyên gia tư vấn chiến lược CNTT và Trí tuệ nhân tạo thực hiện, nhằm cung cấp cho doanh nghiệp, tổ chức một công cụ tham chiếu thực tiễn để đánh giá mức độ trưởng thành trong ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI), nhận diện vị trí hiện tại của doanh nghiệp, tổ chức trên hành trình chuyển đổi số và xác định những định hướng ưu tiên trong giai đoạn tiếp theo.

Báo cáo cũng sẽ góp phần hình thành nguồn dữ liệu tham chiếu có giá trị cho cộng đồng doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các đơn vị hỗ trợ chuyển đổi số, qua đó thúc đẩy việc ứng dụng AI theo hướng hiệu quả, thực chất và tạo ra giá trị kinh doanh bền vững. Bên cạnh đó, khảo sát còn ghi nhận các nội dung phân tích chuyên sâu về mục tiêu ứng dụng AI, hiện trạng triển khai, thách thức, công tác quản trị dữ liệu và các vấn đề liên quan đến tuân thủ trong tổ chức.

Theo chia sẻ của ông Đinh Hà Duy Linh, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc HPT, khác với nhiều khảo sát trên thị trường chủ yếu mô tả xu hướng hoặc cung cấp bức tranh chung ở cấp độ nền kinh tế, ngành nghề hay cộng đồng doanh nghiệp, khảo sát “Thực trạng ứng dụng AI trong tổ chức” được thiết kế để đi sâu đánh giá năng lực và mức độ trưởng thành AI của từng tổ chức theo một khung phương pháp thống nhất. Cách tiếp cận này không chỉ cho phép nhận diện hiện trạng ứng dụng AI, mà còn giúp làm rõ điểm mạnh, khoảng trống năng lực và những ưu tiên cần cải thiện phù hợp với điều kiện và mục tiêu phát triển của từng doanh nghiệp.

So với năm 2025, khảo sát năm 2026 được mở rộng cả về phạm vi nội dung và chiều sâu phân tích, chuyển từ cách tiếp cận thiên về ghi nhận hiện trạng sang đánh giá năng lực và mức độ trưởng thành AI một cách có hệ thống. Khung đánh giá được hoàn thiện theo 05 miền năng lực; bộ câu hỏi được mở rộng; phương pháp tính điểm, tiêu chí xác định cấp độ và điều kiện đánh giá được chuẩn hóa chặt chẽ hơn; đồng thời bổ sung các lớp phân tích nhằm làm rõ mối quan hệ giữa năng lực AI, mức độ triển khai và khả năng tạo giá trị. Khảo sát vì vậy không chỉ trả lời câu hỏi “Thị trường đang ứng dụng AI như thế nào?”, mà quan trọng hơn, giúp mỗi doanh nghiệp xác định “Tổ chức của mình đang ở đâu trên hành trình trưởng thành AI và cần ưu tiên làm gì tiếp theo?”

Khoảng cách từ ứng dụng AI đến hình thành năng lực AI còn tương đối lớn mặc dù AI đã được tiếp cận ngày càng rộng rãi

Báo cáo ghi nhận, phần lớn tổ chức vẫn đang ở giai đoạn đầu của hành trình trưởng thành AI. Kết quả đánh giá tổng thể cho thấy 47,8% tổ chức được xếp ở Level 1 – Khởi phát và 30,8% ở Level 2 – Định hình. Như vậy, có tới 78,6% tổ chức vẫn đang ở hai cấp độ trưởng thành đầu tiên. Trong khi đó, tỷ lệ đạt Level 3 – Chuẩn hóa là 18,4% và chỉ 3,0% đạt Level 4 – Chuyển hóa.

Phân bố này cho thấy AI đã hiện diện trong nhiều tổ chức nhưng phần lớn mới dừng ở giai đoạn thử nghiệm, triển khai cục bộ hoặc từng bước hình thành các năng lực nền tảng. Việc chuyển AI từ các sáng kiến riêng lẻ thành một năng lực được quản trị, vận hành và phát triển đồng bộ ở cấp tổ chức vẫn chưa trở thành trạng thái phổ biến.

Đặc biệt, tỷ lệ Level 4 chỉ đạt 3,0% cho thấy yêu cầu chuyển hóa bằng AI không chỉ nằm ở việc triển khai nhiều công cụ hoặc dự án. Tổ chức cần đồng thời tích hợp AI vào chiến lược, xây dựng nền tảng công nghệ và dữ liệu có khả năng mở rộng, phát triển nguồn lực phù hợp, kiểm soát rủi ro và chứng minh được giá trị thực tế. Đây là một chuẩn trưởng thành cao mà hiện mới có số ít tổ chức đáp ứng.

Điểm mạnh của việc ứng dụng AI theo báo cáo hiện tập trung ở phần nhận thức, định hướng và triển khai ban đầu, trong khi các điểm nghẽn lớn nhất đều tập trung ở năng lực thực thi và vận hành. Cụ thể ở miền S, điểm nghẽn nổi bật là quản trị đầu tư và nguồn lực AI; Ở miền T, điểm nghẽn chính là triển khai, vận hành và khả năng quan sát; Ở miền A, điểm nghẽn lớn nhất là chiều sâu và khả năng tiếp cận năng lực chuyên môn AI; Ở miền R, điểm nghẽn nổi bật là giám sát, quản lý sự cố và bảo đảm liên tục; Ở miền V, điểm nghẽn chính là hiện thực hóa giá trị và quản lý lợi ích.

Đặc biệt với phương pháp tính điểm chặt chẽ và áp dụng chế cổng chặn đã làm rõ yêu cầu phát triển đồng bộ giữa 05 miền năng lực, kết quả cũng khẳng định rằng trưởng thành AI là quá trình phát triển mang tính hệ thống, trong đó mức độ trưởng thành chung có thể bị giới hạn bởi miền năng lực yếu hoặc chưa đáp ứng điều kiện tối thiểu.

Theo nhận định của các chuyên gia xây dựng khảo sát, trưởng thành AI là bài toán cân bằng, không phải cuộc đua tích lũy công nghệ. Một tổ chức đầu tư mạnh vào công nghệ nhưng thiếu quản trị rủi ro chưa thể được xem là trưởng thành. Tương tự, một tổ chức có chiến lược rõ nhưng thiếu nguồn lực, năng lực vận hành hoặc cơ chế đo lường cũng khó chuyển hóa định hướng thành kết quả bền vững. Do đó, hành trình nâng cao mức trưởng thành cần được nhìn nhận như quá trình củng cố đồng thời 05 miền năng lực, trong đó việc xử lý miền yếu nhất có thể tạo ra tác động lớn hơn so với tiếp tục đầu tư vào những năng lực đã tương đối phát triển.

Thách thức an toàn dữ liệu và đạo đức AI

Kết quả khảo sát cũng cho thấy trong khoảng thời gian 12 tháng tới, các tổ chức đang ưu tiên AI trước hết cho những mục tiêu có thể tác động trực tiếp đến hiệu quả vận hành và chất lượng quản trị trong ngắn hạn, giải quyết các bài toán hiện hữu, tạo cải thiện cụ thể trong hoạt động hằng ngày và hỗ trợ tổ chức ra quyết định nhanh, có cơ sở hơn. Phần lớn đơn vị có xu hướng ưu tiên các bài toán có phạm vi rõ, dễ triển khai và dễ quan sát kết quả hơn trước khi tiến tới những mục tiêu đòi hỏi mức độ tích hợp sâu với dữ liệu khách hàng, sản phẩm, thị trường và mô hình kinh doanh. Cơ cấu này cũng phù hợp với đặc điểm mẫu khảo sát, trong đó phần lớn là tổ chức ứng dụng CNTT và các đơn vị có quy mô dưới 1.000 nhân viên.

Các tổ chức cũng đối mặt với nhiều thách thức khi ứng dụng AI. Thách thức nổi bật nhất là an toàn dữ liệu và đạo đức AI, được 58% người tham gia lựa chọn. Thiếu nhân sự AI đứng thứ hai với 52%. Chi phí và khả năng xác định tỷ suất hoàn vốn đầu tư (ROI) được 48% lựa chọn, phản ánh áp lực chứng minh giá trị thực tế của AI. Bên cạnh đó, 42% phản hồi cho biết gặp hạn chế về dữ liệu và hạ tầng. Dữ liệu phân tán, thiếu chuẩn hóa, chất lượng chưa ổn định hoặc khó kết nối giữa các hệ thống có thể làm giảm độ chính xác và hạn chế khả năng vận hành AI ở quy mô lớn. Trong khi đó, 30% cho rằng tổ chức còn thiếu chiến lược hoặc vai trò dẫn dắt của lãnh đạo. Cuối cùng, 27% cho biết chưa nắm rõ quy định pháp lý.

Nhìn tổng thể, các thách thức có quan hệ chặt chẽ với nhau: thiếu chiến lược dẫn đến đầu tư dàn trải; dữ liệu và hạ tầng hạn chế làm giảm hiệu quả giải pháp; thiếu nhân lực cản trở triển khai và kiểm soát; trong khi khả năng đo lường chưa rõ làm gia tăng áp lực về chi phí và ROI. Vì vậy, tổ chức cần tiếp cận các điểm nghẽn một cách đồng bộ, bắt đầu từ một số bài toán ưu tiên, đồng thời củng cố năng lực con người, dữ liệu, quản trị rủi ro và đo lường giá trị để mở rộng AI an toàn và hiệu quả.

Xem chi tiết toàn văn báo cáo khảo sát tại đây.

Trong khuôn khổ HPT D-DAY 2026, khu triển lãm công nghệ quy tụ gần 20 gian hàng đến từ HPT cùng các đối tác công nghệ hàng đầu trong và ngoài nước. Nhiều tên tuổi lớn trong làng công nghệ như IBM, Microsoft, Check Point, HPE, NetApp, Oryza Systems, SearchInform, Red Hat, OpenText, FIS Global… cùng các đối tác của HPT đã tham gia trưng bày, giới thiệu các sản phẩm và giải pháp tại sự kiện. Các nội dung được lựa chọn giới thiệu trải rộng từ quản lý tài sản theo thời gian thực, sản xuất thông minh, AI, robot đến trải nghiệm số và công nghệ 3D/360, camera giám sát… tạo ấn tượng với khách tham quan. Sự kiện HPT D-DAY 2026 nhận được sự quan tâm và đồng hành của nhiều đối tác công nghệ hàng đầu trong và ngoài nước như IBM, Microsoft, Oryza, Check Point, HPE, SearchInform, FIS, Fortinet, M.Tech, ADG, Misoft, NT&T, NetApp, Red Hat, Elite, Specter AI, Tricentis, Clientron, Dell, FUDO, KST Solution, Opentext, Tech Data, CADTECH, Mi2, Yubico, QTSC, TechHorizon, VietSoft Vision và đối tác đồng hành truyền thông HCA (Hội Tin học TPHCM). Các đơn vị trình diễn công nghệ gồm Alta Software, E-Soft, LumiGrade, Nhatrang Hitech, Star Global, VMAC. Đặc biệt, chương trình còn có sự đồng hành của các diễn giả khách mời đến từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Cục Thuế, Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM, Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, KPMG Vietnam, Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, Sacombank, Công ty VNG, đã mang đến những chia sẻ sâu sắc và thông tin chuyên môn hữu ích cho chương trình.