Doanh nghiệp Việt cần gì để đón dòng vốn mới, tạo chất lượng dòng tiền?

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang biến động, các doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức nhưng đồng thời mở ra nhiều cơ hội. Để tiếp cận, tận dụng cơ hội huy động vốn, theo các chuyên gia, doanh nghiệp cần chuẩn bị mô hình kinh doanh rõ ràng và minh bạch, kế hoạch sử dụng vốn hiệu quả, cải thiện năng lực quản trị và chất lượng dòng tiền để thu hút nhà đầu tư quốc tế, bên cạnh duy trì bản sắc thương hiệu Việt trong quá trình hội nhập. 

Ngày 06/11/2026, Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM (HTV) tổ chức Diễn đàn Made by Vietnam Forum 2026, chủ đề “Thị trường vốn chu kỳ X – Bệ phóng cho doanh nghiệp Made by Vietnam” với sự đồng hành của Công ty Cổ phần Chứng khoán Kafi. Sự kiện quy tụ đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia kinh tế và lãnh đạo doanh nghiệp, cùng các nhà đầu tư, nhằm tập trung tìm lời giải cho bài toán huy động vốn, nâng cao năng lực quản trị và chuyển hóa nguồn lực tài chính thành giá trị tăng trưởng dài hạn.

Thách thức và cơ hội cho doanh nghiệp Việt trong bối cảnh kinh tế toàn cầu và công nghệ mới

Theo TS. Dương Như Hùng – Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM, những cơ hội và thách thức mà các doanh nghiệp Việt đang phải đối mặt hiện nay đó là những yếu tố tác động đến chuỗi cung ứng (bao gồm thuế tăng tại Mỹ), tình hình tài chính và bất động sản, công nghệ mới (trí tuệ nhân tạo – AI) và thể chế, hạ tầng. Chẳng hạn về công nghệ AI, nếu trước đây Việt Nam cạnh tranh bằng nguồn nhân lực giá rẻ thì nay với sự xuất hiện của AI, đòi hỏi doanh nghiệp cũng phải tính lại bài toán nhân lực này. Để tận dụng cơ hội và hạn chế được nguy cơ, chúng ta cần có những con người có năng lực quản trị để biến khó khăn thành lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Trong đó, huy động nguồn vốn và tối ưu hóa được nguồn vốn hiệu quả là một trong những giải pháp quan trọng đối với doanh nghiệp.

TS. Dương Như Hùng – Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM

Thị trường vốn của Việt Nam hiện đa số dựa vào nguồn vốn tín dụng ngân hàng. Theo báo cáo từ Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban Chứng khoán, quy mô tín dụng ngân hàng năm 2025 tương đương 145% GDP, vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt 82,6% GDP và trái phiếu niêm yết tương đương 22,1% GDP tại thời điểm 30/6/2026. Trong khi đó, giai đoạn 2026–2030, nhu cầu vốn đầu tư của nền kinh tế Việt Nam ước tính lên tới 38,5 triệu tỷ đồng. Điều đó cho thấy, thị trường vốn còn dư địa để mở rộng vai trò trong việc cung ứng nguồn lực cho nền kinh tế, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc phát triển các kênh huy động vốn trung và dài hạn bên cạnh hệ thống tín dụng ngân hàng.

Cùng với tiến trình hội nhập của thị trường chứng khoán và định hướng phát triển, Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM thành lập được kỳ vọng sẽ mang đến cơ hội tiếp cận dòng vốn trong nước và quốc tế ngày càng đa dạng, tạo ra kênh huy động vốn mới cho doanh nghiệp bên cạnh thị trường chứng khoán, với mức cam kết gọi vốn đầu tư 2,7 tỷ USD trong năm 2027. Theo chỉ đạo từ Trung ương, trong tháng 11 này, Trung tâm phải có được những giao dịch đầu tiên.

PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân – Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM

Tại diễn đàn, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân – Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM cũng cho biết, bước đầu Trung tâm đã kết nạp được 10 thành viên và những công ty này đã có những dự án cụ thể. Hiện Trung tâm cũng đang hoàn thiện khung pháp lý, cố gắng chuyển từ trạng thái hoàn thiện và chuẩn bị sang giai đoạn hành động để bắt đầu đón nhận những dòng vốn đầu tiên cũng như giúp doanh nghiệp trong nước có thể tiếp cận được nguồn vốn. Bên cạnh đó, Trung tâm cũng đang xây dựng cơ chế thử nghiệm để kiểm soát.

Từ năng lực nội sinh đến giá trị vốn hóa, bền vững

Theo đánh giá khách quan của các chuyên gia tại Diễn đàn, thông thường chỉ những tập đoàn lớn mới đủ điều kiện, đủ tiêu chuẩn để huy động được nguồn vốn quốc tế, không nhiều doanh nghiệp Việt Nam làm được điều đó. Các doanh nghiệp Việt chủ yếu phải tự trưởng thành, tự phát triển nên họ rất cần sự hỗ trợ, hướng dẫn từ các ban ngành, chính phủ.

Nhưng cơ hội huy động vốn mở rộng không đồng nghĩa doanh nghiệp có thể dễ dàng tiếp cận và sử dụng hiệu quả nguồn vốn. Họ phải đáp ứng được những yêu cầu khắt khe về quản trị, minh bạch tài chính, kiểm soát rủi ro và năng lực triển khai kế hoạch đang trở thành các tiêu chí quan trọng trong đánh giá của nhà đầu tư. Chia sẻ góc nhìn này, ông Trịnh Thanh Cần – Tổng Giám đốc Kafi cho rằng doanh nghiệp cần làm rõ ba vấn đề cốt lõi trước khi huy động vốn. Đó là Vốn sẽ được sử dụng vào đâu? Năng lực nào bảo đảm hiệu quả? Và cổ đông có thể kiểm chứng kết quả bằng những chỉ tiêu gì?

Ông Trịnh Thanh Cần – Tổng Giám đốc Kafi

Ông Cần dẫn câu chuyện phát triển của Kafi được đưa ra như một trường hợp thực tiễn. Từ năm 2022, công ty từng bước mở rộng các mảng kinh doanh, đồng thời đầu tư vào công nghệ, hệ thống vận hành và quản trị rủi ro nhằm nâng cao năng lực phục vụ khách hàng và khả năng hấp thụ vốn. Trong 9 tháng đầu năm 2026, Kafi ghi nhận doanh thu 3.005 tỷ đồng, tăng 62,8% so với cùng kỳ; dư nợ cho vay ký quỹ đạt 12.284 tỷ đồng, tăng 15,1% so với cùng kỳ. Cùng với việc mở rộng quy mô, công ty chú trọng các chỉ tiêu an toàn tài chính, hiệu quả sử dụng vốn và năng lực quản trị. “Tăng quy mô vốn cần đi cùng tăng năng lực kinh doanh, thay vì xem huy động vốn là đích đến của tăng trưởng”- ông Trịnh Thanh Cần nhấn mạnh thêm. 

Cũng theo các chuyên gia, nếu cơ hội thị trường là điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận dòng vốn, thì năng lực sử dụng vốn mới quyết định hiệu quả tăng trưởng và giá trị dành cho cổ đông. Đối với doanh nghiệp tham gia thị trường chứng khoán, một kế hoạch huy động vốn cần được chứng minh bằng mục đích sử dụng rõ ràng, tiến độ triển khai và những kết quả có thể đo lường. Bên cạnh doanh thu, lợi nhuận, các chỉ tiêu như tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE), thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS) và chất lượng tài sản là cơ sở quan trọng để nhà đầu tư đánh giá hiệu quả.

Trong chu kỳ phát triển mới, cơ hội huy động vốn có thể mở rộng, nhưng năng lực nội tại và hiệu quả sử dụng vốn mới là nền tảng giúp doanh nghiệp chuyển hóa cơ hội thành giá trị bền vững. Các chuyên gia khuyến nghị, trong tình hình hiện nay, đầu tiên doanh nghiệp phải luôn trong tình trạng chủ động để đối phó với những bất ổn nhất của thế giới. Để tiếp cận được nguồn vốn, doanh nghiệp bắt buộc phải có những cơ chế quản trị và đổi mới sáng tạo rõ ràng trong từng giai đoạn cụ thể. Bởi các nhà đầu tư nước ngoài không chỉ nhìn vào lợi nhuận, hiệu quả sử dụng vốn mà còn đánh giá cả chất lượng của dòng tiền có ổn định, bền vững hay không. Thế nên, điều cốt lõi, các doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động cải thiện năng lực hoạt động của công ty để có thêm nhiều quyền lựa chọn các nguồn vốn khác nhau khi các nhà đầu tư quốc tế tiếp cận thị trường Việt Nam tăng lên.