81% CIO trên thế giới không kiểm soát được các Agent AI do chính doanh nghiệp họ tạo ra

84% CIO đồng ý rằng nhân viên đang tạo ra các agent và ứng dụng AI nhanh hơn tốc độ quản trị của bộ phận CNTT, trong khi đó, 76% tin rằng vị trí CIO của họ sẽ gặp rủi ro nếu doanh nghiệp không mang lại lợi ích kinh doanh đo lường được từ AI trước cuối năm 2027.

Trong nhiều năm, sứ mệnh AI của các Giám đốc Công nghệ Thông tin (CIO) là xây dựng năng lực, chứng minh tính khả thi của công nghệ và theo kịp các đối thủ cạnh tranh. Giờ đây, việc tiếp cận AI không còn là mục tiêu hàng đầu – mà là khả năng kiểm soát công nghệ này. Hôm nay, Dataiku, nền tảng hỗ trợ cho sự thành công của AI (Platform for AI Success), đã công bố một nghiên cứu mới tại Succeed, hội nghị thường niên lớn nhất của hãng.

Báo cáo mang tên Global AI Confessions Report: CIO Edition, 2026 (Báo cáo Thú nhận về AI Toàn cầu: Góc nhìn của CIO, 2026), dựa trên khảo sát của Harris Poll với 685 CIO trên toàn thế giới, cho thấy 83% doanh nghiệp thiếu quy trình quản lý vòng đời agent chuẩn hóa, và 47% đã phải ngừng hoạt động hơn 20 agent trong năm nay. Quá trình biến động này phần lớn diễn ra trong âm thầm. Khi các agent nhân rộng ngày càng nhiều ở các bộ phận và nền tảng, chỉ 21% CIO báo cáo rằng họ có khả năng theo dõi toàn diện và gần như theo thời gian thực với các chi phí AI, với sự phân bổ chi tiết theo từng đơn vị kinh doanh, bộ phận làm việc hoặc trường hợp sử dụng cụ thể.

“Ngành công nghệ đã bán cho các CIO câu chuyện về tính tự động hóa mà quên nhắc tới các hóa đơn: các hệ thống tự chủ phải được quản lý, chứ không chỉ đơn thuần là giám sát”, ông Florian Douetteau, Đồng sáng lập kiêm CEO của Dataiku cho biết. “Giám sát chỉ báo cho bạn biết một agent đang hoạt động. Còn quản lý mới xác định xem agent đó có xứng đáng được giữ lại hay không. Hiện tại, hầu như không doanh nghiệp nào có thể ‘sa thải’ một agent kém hiệu quả cả. Muốn AI mang lại giá trị cao và ổn định, kiểm soát chặt chẽ là điều bắt buộc”.

Các CIO đang phải quản lý một thứ mà doanh nghiệp chưa từng phải kiểm soát trước đây: các tập hợp agent tự chủ hoạt động ở quy mô vượt xa các hệ thống quản trị hiện có. 67% CIO ước tính có từ 51 agent AI trở lên đang hoạt động thực tế. Dù gần như toàn bộ CIO (90%) tự tin rằng họ theo dõi đầy đủ tất cả các agent này, nhưng thực tế lại cho thấy gần 3/4 CIO (72%) không thể xác nhận một cách nhất quán liệu các agent đó có mang lại kết quả kinh doanh như mục tiêu thiết kế ban đầu hay không. 81% thiếu sự giám sát toàn diện đối với các agent được tạo ra hoàn toàn bên ngoài các kênh chính thức hoặc hệ thống được phê duyệt.

Họ cũng đang đa dạng hóa nền tảng vận hành AI: 75% có kế hoạch sử dụng nhiều mô hình hoặc các mô hình khác nhau để cải thiện tính liên tục của AI, 74% đang cân nhắc các mô hình mã nguồn mở (open-source) hoặc trọng số mở (open-weight) như một giải pháp phòng ngừa rủi ro gián đoạn mô hình trong tương lai, và 80% đã hoặc dự định tiến hành đánh giá rủi ro phụ thuộc vào AI.

Quan niệm thông thường cho rằng để xử lý tình trạng bùng nổ agent, giải pháp là thắt chặt kiểm soát, hạn chế truy cập, tập trung hóa quản lý và hạ tốc độ triển khai xuống mức mà hệ thống CNTT có thể giám sát. Tuy nhiên, dữ liệu cho thấy các CIO đang làm điều ngược lại. 91% đồng ý rằng chiến lược AI hiệu quả nhất không phải là tập trung hóa mọi ứng dụng và agent, mà là cho phép các bộ phận nghiệp vụ tự phát triển trong một môi trường được quản trị. 75% CIO cho biết họ dự định sử dụng nhiều mô hình khác nhau để tăng tính liên tục cho hệ thống AI và 74% đang cân nhắc các mô hình mã nguồn mở hoặc trọng số mở nhằm phòng ngừa rủi ro gián đoạn mô hình trong tương lai

Khi các tổ chức phân tán quy trình phát triển AI, công tác quản trị và đo lường đang vật lộn để theo kịp. 84% CIO thừa nhận rằng nhân viên đang tạo ra các agent và ứng dụng AI nhanh hơn khả năng quản lý của hệ thống CNTT. Việc đo lường hiệu quả cũng là một khoảng trống lớn. Chỉ có 28% đo lường một cách nhất quán cả hiệu suất vận hành lẫn kết quả kinh doanh trên toàn bộ các agent.

Áp lực đè nặng nhất lên vai các CIO. 88% cho biết uy tín chuyên môn và sự nghiệp của họ phụ thuộc vào thành công của dự án AI, và 87% tiết lộ Tổng Giám đốc (CEO) của họ đã bày tỏ rằng sự đảm bảo về vị trí công việc của họ phụ thuộc vào các kết quả triển khai AI – một mức độ rủi ro cá nhân vượt xa những gì chính các CEO đang phải đối mặt. 76% tin rằng vị trí của họ sẽ bị đe dọa nếu công ty không tạo ra lợi ích kinh doanh rõ ràng từ AI trước cuối năm 2027.

Các CIO tại Mỹ đưa ra những con số báo động nhất trong toàn bộ nghiên cứu, 88% tin rằng vị trí của họ sẽ gặp rủi ro nếu tổ chức của họ không đạt được những kết quả AI đo lường được trước cuối năm 2027. 87% cho biết ngân sách AI có khả năng bị đóng băng hoặc cắt giảm nếu không đạt mục tiêu vào cuối năm 2026