Chuẩn hóa nghiệp vụ cho người làm Livestream & Truyền thông số

Sự phát triển nhanh chóng của Creator Economy (Kinh tế nhà sáng tạo) đang đóng góp mạnh vào nền kinh tế - hỗ trợ doanh nghiệp bán hàng, tạo doanh thu trực tiếp cho người làm nội dung, tạo công ăn việc làm mới, kích cầu tiêu dùng... Song song với nhiều cơ hội mới mở ra cho người sáng tạo nội dung, thị trường cũng đồng thời đặt ra yêu cầu ngày càng cao về tính chuyên nghiệp, kiến thức nghiệp vụ và trách nhiệm trong hoạt động truyền thông, thương mại trên nền tảng số.

Trước nhu cầu thực tế đó, ngày 18/9/2026, NEXLY đã phối hợp cùng VTV College – Trường Cao đẳng Truyền hình, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức hội thảo chuyên đề “Future of Creator Economy”, với sự tham gia của đại diện nền tảng, thương hiệu, Creator, chuyên gia và các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực truyền thông số. Đồng thời công bố chính thức khai giảng Khóa 01 – Chứng chỉ Nghiệp vụ Livestream & Truyền thông trên nền tảng số.

Nhiều bất cập mà hệ sinh thái kinh tế nhà sáng tạo đang phải đối mặt

Theo số liệu thống kê, tại Việt Nam, Livestream và Social Commerce đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm để trở thành một kênh thương mại chủ lực. Mỗi ngày, hàng trăm nghìn phiên livestream bán hàng diễn ra trên các nền tảng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử. Cả nước hiện có hơn 5 triệu người bán hàng trực tuyến, trong đó một lực lượng lớn là Creator, KOL/KOC hoạt động theo mô hình Affiliate và tiếp thị liên kết.

Các chuyên gia tại hội thảo nhấn mạnh, chính sự tăng trưởng này đã đưa Creator từ vị trí người sản xuất nội dung trở thành một mắt xích trong chuỗi truyền thông – phân phối – bán hàng của thương hiệu. Yêu cầu đối với người làm nghề vì thế không còn dừng ở khả năng sáng tạo, mà mở rộng sang kiến thức về truyền thông, nền tảng số, nghiệp vụ Livestream, pháp lý, thuế và vận hành thương mại.

Tuy nhiên cũng theo các chuyên gia, tốc độ phát triển của ngành đang nhanh hơn tốc độ chuẩn hóa nghề, kéo theo tồn tại những bất cập.

Thứ nhất, nghề phát triển tự phát, chưa có chuẩn năng lực chung. Phần lớn Creator và Livestreamer vào nghề qua con đường tự học và kinh nghiệm cá nhân. Ngành chưa có một khung nghiệp vụ thống nhất, cũng như chưa có cơ chế ghi nhận chính thức năng lực của người làm nghề. Việc tuyển chọn, hợp tác và đánh giá giữa thương hiệu và Creator do đó chủ yếu dựa trên chỉ số hiển thị thay vì năng lực nghiệp vụ.

Thứ hai, là khoảng trống về kiến thức pháp lý và thuế. Hành lang pháp lý cho hoạt động quảng cáo và kinh doanh trên nền tảng số đang được hoàn thiện với tốc độ nhanh, bao gồm: Nghị định 117/2025/NĐ-CP quy định sàn thương mại điện tử, nền tảng số khấu trừ và nộp thuế thay cho hộ, cá nhân kinh doanh; Luật Quảng cáo sửa đổi có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 đặt ra nghĩa vụ rõ ràng hơn đối với người chuyển tải sản phẩm quảng cáo – từ việc gắn nhãn nội dung quảng cáo, kiểm chứng thông tin sản phẩm, lưu giữ hồ sơ pháp lý đến trách nhiệm liên đới với thương hiệu… Trong khi đó, nhiều người làm nghề chưa được tiếp cận các kiến thức này một cách hệ thống.

Thứ ba, niềm tin của người tiêu dùng chịu sức ép. Tình trạng quảng cáo thổi phồng công dụng, thông tin sản phẩm thiếu kiểm chứng hoặc không phân biệt rõ nội dung quảng cáo với nội dung cá nhân vẫn còn xuất hiện trên các nền tảng. Khi niềm tin suy giảm, chi phí hợp tác của thương hiệu tăng lên và cơ hội nghề nghiệp của những Creator làm nghề nghiêm túc cũng bị ảnh hưởng.

Hội thảo “Future of Creator Economy” nhận được sự quan tâm của đông đảo các nhà sáng tạo nội dung

Đặc biệt quan trọng hơn, yêu cầu chuẩn hóa càng trở nên cấp thiết khi Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 – được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 – chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Theo đó, lần đầu tiên, livestream bán hàng được định danh như một hoạt động thương mại có điều kiện, với những yêu cầu cụ thể đối với người trực tiếp thực hiện phiên live.

Cụ thể người livestream bán hàng cần Xác thực danh tính – phải cung cấp thông tin để nền tảng xác thực danh tính trước khi thực hiện phiên phát trực tiếp; Kiểm chứng thông tin sản phẩm – chỉ giới thiệu sản phẩm có đầy đủ hồ sơ pháp lý chứng minh điều kiện kinh doanh, nguồn gốc xuất xứ và chất lượng; sản phẩm thuộc nhóm có điều kiện phải được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận trước khi giới thiệu; Trung thực trong nội dung – không cung cấp thông tin sai lệch hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, nguồn gốc, chất lượng, giá, khuyến mại và điều kiện bảo hành; không sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh, hành vi trái thuần phong mỹ tục; Trách nhiệm xử lý – dừng phát hoặc gỡ bỏ nội dung ngay khi phát hiện vi phạm hoặc khi có yêu cầu của cơ quan chức năng; Dữ liệu được lưu vết – nền tảng có trách nhiệm lưu trữ dữ liệu hình ảnh, âm thanh của phiên livestream tối thiểu 01 năm kể từ thời điểm phát, phục vụ công tác kiểm tra, xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp.

Như vậy, chỉ trong một thời gian ngắn, người làm nghề Creator và Livestream tại Việt Nam buộc phải bắt nhịp, vận hành trong một hành lang pháp lý hoàn toàn mới. Việc trang bị kiến thức nghiệp vụ và pháp lý một cách bài bản trở thành một điều kiện tất yếu để làm nghề bền vững.

Khai giảng khóa đầu tiên chuẩn hóa nghiệp vụ, tạo nguồn lực chuyên nghiệp, bền vững

Trong khuôn khổ sự kiện, VTV College và NEXLY Academy tổ chức khai giảng Khóa 01 – Chứng chỉ Nghiệp vụ Livestream & Truyền thông trên nền tảng số.

Chương trình hướng đến Creator, KOL/KOC, Livestreamer, người dẫn Livestream và nhân sự đang hoạt động trong lĩnh vực Digital Media, Social Commerce. Nội dung đào tạo kết hợp kiến thức chuyên môn và thực hành, trong đó có các nội dung về nghiệp vụ Livestream, truyền thông trên nền tảng số và những kiến thức liên quan đến pháp lý, thuế trong hoạt động nghề nghiệp. Khung nội dung được xây dựng bám sát các yêu cầu mới của Luật Quảng cáo sửa đổi và Luật Thương mại điện tử có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, giúp người học sẵn sàng trước thời điểm các quy định này được áp dụng.

Chứng chỉ này sẽ được số hóa và tích hợp trên VNeID, hướng tới việc ghi nhận quá trình đào tạo nghiệp vụ của người học và góp phần thúc đẩy quá trình chuẩn hóa nguồn nhân lực trong lĩnh vực Livestream và Truyền thông số.

Chia sẻ tại sự kiện, bà Xuân Nhi, Founder NEXLY cho biết – “NEXLY mong muốn trở thành một đơn vị kết nối trong hệ sinh thái Creator Economy, nơi Creator, thương hiệu, nền tảng và các đối tác cùng tạo ra giá trị. Chúng tôi hướng đến việc thúc đẩy một hệ sinh thái chuyên nghiệp hơn – nơi Creator có thể phát triển nghề nghiệp bài bản, thương hiệu có thể hợp tác hiệu quả và các bên cùng hướng tới Sustainable Growth”.

Bà Xuân Nhi – Founder NEXLY, đơn vị tiên phong hợp tác với VTV College tổ chức chương trình và khóa học nhằm kết nối trong hệ sinh thái Creator Economy.

Đánh giá cao tầm quan trọng của việc chuẩn hóa nghiệp vụ, là một Creator đang hợp tác với nhiều nhãn hàng, Khoaa Thích Đi cho biết: “Bởi vì Khoa đang là đối tác của nhiều nhãn hàng nên mình cảm nhận rõ hơn trách nhiệm khi làm nghề. Việc được chuẩn hóa nghiệp vụ và có chứng chỉ được tích hợp vào định danh cá nhân sẽ giúp mình an tâm hơn khi làm nghề, đồng thời tạo thêm sự tin tưởng trong quá trình hợp tác với thương hiệu”.

TS. Nguyễn Minh Hải, Phó Hiệu trưởng VTV College khẳng định thêm, sự hợp tác giữa NEXLY và VTV College hướng tới việc bổ sung mắt xích còn thiếu trong hệ sinh thái Creator Economy. Đó là mắc xích Education – nơi kinh nghiệm thực chiến của thị trường được hệ thống hóa thành chương trình đào tạo có chuẩn đầu ra, và được ghi nhận bằng chứng chỉ của một cơ sở đào tạo thuộc Đài Truyền hình Việt Nam.

TS. Nguyễn Minh Hải, Phó Hiệu trưởng VTV College công bố khai giảng khóa học đầu tiên

Chương trình hợp tác kỳ vọng tạo ra giá trị cho cả bốn nhóm trong hệ sinh thái. Với Creator, một lộ trình nghề nghiệp rõ ràng, kiến thức nghiệp vụ và pháp lý được cập nhật theo quy định hiện hành, cùng chứng chỉ được số hóa và tích hợp trên VNeID – cơ sở để người làm nghề khẳng định năng lực một cách minh bạch. Với thương hiệu, một căn cứ khách quan hơn khi lựa chọn đối tác truyền thông, giúp giảm rủi ro tuân thủ trong các chiến dịch Livestream và Affiliate. Với nền tảng, một nguồn nhân lực được đào tạo bài bản, góp phần nâng chất lượng nội dung thương mại và trải nghiệm người tiêu dùng. Với ngành và cơ quan quản lý, một mô hình tham chiếu cho việc chuẩn hóa nguồn nhân lực Livestream và Truyền thông số, kết nối giữa đào tạo chính quy và nhu cầu thực tế của thị trường.

Ở tầm nhìn dài hạn, NEXLY và VTV College kỳ vọng Khóa 01 là bước khởi đầu của một chương trình đào tạo được duy trì và mở rộng, hướng tới hình thành một chuẩn nghiệp vụ được thị trường công nhận cho nghề Creator và Livestream tại Việt Nam. Qua đó, góp phần xây dựng nguồn nhân lực Creator và Truyền thông trên nền tảng số chuyên nghiệp hơn, thúc đẩy một hệ sinh thái sáng tạo nội dung phát triển theo hướng bài bản, minh bạch và bền vững.