Xây dựng niềm tin, bảo mật và thịnh vượng chung trong hệ sinh thái thanh toán số tại Việt Nam

Sự hợp tác giữa Chính phủ và các đơn vị trong lĩnh vực thanh toán sẽ đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng một hệ sinh thái đáng tin cậy, an toàn và có khả năng liên thông cao.

Bối cảnh thanh toán số tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, nhưng niềm tin và tính an toàn vẫn là những ưu tiên hàng đầu đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp nhỏ. Theo báo cáo mới đây của Visa (NYSE: V), công ty công nghệ thanh toán điện tử hàng đầu thế giới, 52% người tiêu dùng và 43% doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMB) tại Việt Nam bày tỏ quan ngại về gian lận, lừa đảo và các giao dịch chuyển tiền sai đối tượng, và 34% người tiêu dùng cho biết những khó khăn trong việc theo dõi giao dịch hoặc nắm bắt quy trình hoàn tiền vẫn là rào cản về niềm tin đối với thanh toán số.

Bên cạnh đó, báo cáo cho thấy những dấu hiệu tích cực khi 94% SMB cho biết đã chấp nhận thanh toán thời gian thực (Real-Time Payments, RTP) tại điểm bán, và 66% SMB thể hiện sự quan tâm sâu sắc tới việc khai thác dữ liệu thanh toán nhằm tăng cường bảo mật và hỗ trợ chấm điểm tín dụng, cho thấy Việt Nam đang ở vị thế thuận lợi để thúc đẩy tài chính toàn diện và khai mở các cơ hội kinh tế mới. Sự hợp tác giữa Chính phủ và các đơn vị trong lĩnh vực thanh toán sẽ đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng một hệ sinh thái đáng tin cậy, an toàn và có khả năng liên thông cao.

Báo cáo toàn diện “Strengthening Southeast Asia’s Real-time Payments: Security, Trust and New Pathways to Financial Access” (Tăng cường Thanh toán theo Thời gian thực tại Đông Nam Á: An ninh, Niềm tin và Lộ trình mới hướng tới Tiếp cận Tài chính), được hợp tác thực hiện giữa Global Finance & Technology Network (GFTN), Nextrade Group, và Visa Economic Empowerment Institute (VEEI), đã tổng hợp ý kiến của 5.500 người tiêu dùng và 2.100 doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMB) tại Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.

Theo báo cáo, gian lận và an ninh là mối quan tâm hàng đầu của người dùng. Tốc độ và tính không thể đảo ngược của các giao dịch số khiến chúng trở thành mục tiêu hấp dẫn cho gian lận. Người tiêu dùng và các doanh nghiệp nhỏ tại Việt Nam bày tỏ lo ngại về lừa đảo, quyền riêng tư dữ liệu và mức độ bảo vệ khác nhau giữa các nhà cung cấp.

Người dùng mong muốn quy trình khiếu nại rõ ràng, thống nhất hơn và có khả năng theo dõi giao dịch minh bạch hơn. Tại Việt Nam, một phần ba người tiêu dùng cho biết họ ngần ngại sử dụng thanh toán số vì gặp khó khăn trong việc theo dõi các khoản chuyển tiền hoặc hiểu cách thức hoàn tiền.

Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa khu vực công và tư – bao gồm các cơ quan quản lý, mạng lưới thanh toán, ngân hàng, fintech và các nhà cung cấp công nghệ – để hài hòa hóa tiêu chuẩn, chia sẻ thông tin và ứng phó nhanh với các mối đe dọa mới nổi.

Công nghệ phát hiện gian lận dựa trên AI, phân tích hành vi và mã hóa token đang trở thành những công cụ cốt lõi giúp quản lý rủi ro mà không làm chậm quá trình thanh toán. Các doanh nghiệp nhỏ tại Việt Nam đặc biệt sẵn sàng tận dụng dữ liệu thanh toán để nâng cao bảo mật và cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng.

“Tại Việt Nam, hợp tác giữa khu vực công và tư đang thúc đẩy việc phát hiện gian lận và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ khi họ áp dụng các thực hành số hóa an toàn. Nỗ lực chung của chúng tôi không chỉ củng cố hệ sinh thái thanh toán mà còn tạo điều kiện để doanh nhân và các bên liên quan phát triển trong một thế giới kết nối sâu rộng. Báo cáo này cho thấy khi chúng ta hợp tác cùng nhau, niềm tin và an ninh có thể trở thành động lực tạo nên cơ hội tăng trưởng kinh tế cho tất cả mọi người“, bà Đặng Tuyết Dung, Giám đốc Visa Việt Nam và Lào, chia sẻ.

Trước đà phát triển mạnh mẽ của thanh toán thời gian thực (RTP), Visa tiếp tục phối hợp với các ngân hàng, fintech và cơ quan quản lý để nâng cao mức độ an toàn, khả năng liên thông và bảo vệ người dùng. Báo cáo cũng chỉ ra cơ hội tăng cường kiểm soát rủi ro, trong đó có Visa Account-to-Account (A2A) Protect, giải pháp đã phát hiện tỷ lệ lớn giao dịch gian lận trong một thử nghiệm tại Vương quốc Anh ngay cả khi những giao dịch này đã vượt qua các hệ thống chống gian lận hiện có.